“Βρίσκεστε στο ίδιο δωμάτιο με έναν ψυχοπαθή εγκληματία. Είναι έτοιμος να πατήσει ένα κουμπί που θα εκπυρσοκροτήσει μια πυρηνική βόμβα. Έχετε στα χέρια σας ένα περίστροφο και προλαβαίνετε να τον πυροβολήσετε πριν πατήσει το κουμπί. Τι κάνετε;»
ή
«Ο ίδιος ψυχοπαθής εγκληματίας έχει θέσει σε λειτουργία έναν εκρηκτικό ωρολογιακό μηχανισμό, ο οποίος απενεργοποιείται μόνο με έναν ειδικό κωδικό. Ο ίδιος αρνείται να σας τον αποκαλύψει. Θα τον βασανίζατε για να μάθετε τον κωδικό;»
Κάπως έτσι αρχίζουν τα περισσότερα εγχειρίδια ηθικής. Τα παραπάνω προβλήματα και οι παραλλαγές τους («η βόμβα είναι κακοφτιαγμένη: έχει μόνο 1% πιθανότητα να εκραγεί») έχουν ταλαιπωρήσει εδώ και αιώνες μαθητές, φοιτητές και μέλη ομίλων αγόρευσης-αντιγνωμίας (η ελληνική μετάφραση του debate).
Αυτά είναι μεγάλα ερωτήματα, θεμελιώδη θα λέγαμε αν η λέξη δεν είχε γίνει τόσο τετριμμένη, και η απάντησή τους δεν είναι εύκολη. Ή μάλλον είναι εύκολη («εγώ δε σκοτώνω» ή «εγώ πάντα υπερασπίζομαι το κοινό συμφέρον») όσο η συζήτηση μένει σε θεωρητικό επίπεδο, στις βιβλιοθήκες. Λίγα λόγια για εισαγωγή, μια παράγραφος για τον Καντ, άλλη μία για το Μιλλ, μια συνθετική επισκόπηση με καμιά ψαγμένη παραπομπή από τον Πλάτωνα ή το Xιουμ και η μαμά σας θα μπορεί να κοκορεύεται (ισχύει το ρήμα για τις γυναίκες, άραγε;) στο κομμωτήριο ότι ο γιος της ή η κορούλα της «αρίστευσε στη φιλοσοφία».
Δε θα έπρεπε να μας εκπλήσσουν αυτά που έγιναν στο Guantanamo. Με εξαίρεση τον ελληνικό, όλοι οι στρατοί στην ιστορία της ανθρωπότητας έχουν κάνει πράγματα τα οποία δεν τους τιμούν. Μεγαλύτερη εντύπωση προκαλούν τα memoranda για τις τεχνικές ανάκρισης. Υποθέτω ότι η CIA θα λειτουργεί όπως όλες οι άλλες γραφειοκρατίες. Κάποιος υψηλόβαθμος θα ανέθεσε σε κάποιον νεότερο να γράψει ένα πρώτο draft, το οποίο μετά από αλλεπάλληλες διορθώσεις και διαβουλεύσεις θα κατέληξε στο τελικό κείμενο προς υπογραφή. Φανταστείτε η δουλειά σου να είναι να γράφεις εκθέσεις για τη σωστή γωνία πρόπτωσης του νερού στο waterboarding ή για τον ιδανικό αριθμό ωρών στέρησης ύπνου.
Θυμάμαι πριν από πολλά χρόνια, όταν άρχισαν να βγαίνουν στην επιφάνεια οι λεπτομέρειες για τα αμερικάνικα βασανιστήρια, ο Κολοσσός και οι (ανώριμοι) φίλοι του είχαν ενθουσιαστεί από τις σεξουαλικές τεχνικές. Οι περισσότεροι έγκλειστοι στο Guantanamo ήταν φανατικοί μουσουλμάνοι. Για αυτούς δεν υπήρχε τίποτε πιο ακάθαρτο από τις γυναίκες και τα υγρά τους. Διαβάζαμε λοιπόν για αμερικανίδες στρατιωτίνες που σκάγανε μύτη στην αίθουσα ανάκρισης ημίγυμνες, χόρευαν και τρίβονταν πάνω στους αιχμαλώτους. Μερικές φορές, αυτό ήταν το χειρότερο, πασσαλείβονταν με κόκκινο μελάνι, το οποίο οι έντρομοι κρατούμενοι περνούσαν για αίμα περιόδου.
Στα κείμενα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την κυβέρνηση Ομπάμα δεν υπάρχει καμία νύξη για κάτι τέτοιο. Το πιο πιθανό είναι ότι πρόκειται για αυτοσχεδιασμό της στιγμής, ο οποίος προέκυψε όταν αντελήφθησαν οι θηλυκοί πράκτορες την αποστροφή που προκαλούσαν. Όπως και να ξεκίνησε η πρακτική πάντως, από τη στιγμή που έγινε ευρέως γνωστή φαντάζομαι ότι θα απασχόλησε τις αντίστοιχες υπηρεσίες στις ΗΠΑ. Σε κάποια σκονισμένη αποθήκη στη Βιρτζίνια, δίπλα στην Κιβωτό της Διαθήκης του Ιντιάνα Τζόουνς και στο φάκελο για τη δολοφονία Κέννεντυ υπάρχει ένα επίσημο έγγραφο «Για την ενδεδειγμένη χρήση εσωρούχων τύπου στρινγκ και μπικίνι στην ανάκριση μωαμεθανών αιχμαλώτων».
ή
«Ο ίδιος ψυχοπαθής εγκληματίας έχει θέσει σε λειτουργία έναν εκρηκτικό ωρολογιακό μηχανισμό, ο οποίος απενεργοποιείται μόνο με έναν ειδικό κωδικό. Ο ίδιος αρνείται να σας τον αποκαλύψει. Θα τον βασανίζατε για να μάθετε τον κωδικό;»
Κάπως έτσι αρχίζουν τα περισσότερα εγχειρίδια ηθικής. Τα παραπάνω προβλήματα και οι παραλλαγές τους («η βόμβα είναι κακοφτιαγμένη: έχει μόνο 1% πιθανότητα να εκραγεί») έχουν ταλαιπωρήσει εδώ και αιώνες μαθητές, φοιτητές και μέλη ομίλων αγόρευσης-αντιγνωμίας (η ελληνική μετάφραση του debate).
Αυτά είναι μεγάλα ερωτήματα, θεμελιώδη θα λέγαμε αν η λέξη δεν είχε γίνει τόσο τετριμμένη, και η απάντησή τους δεν είναι εύκολη. Ή μάλλον είναι εύκολη («εγώ δε σκοτώνω» ή «εγώ πάντα υπερασπίζομαι το κοινό συμφέρον») όσο η συζήτηση μένει σε θεωρητικό επίπεδο, στις βιβλιοθήκες. Λίγα λόγια για εισαγωγή, μια παράγραφος για τον Καντ, άλλη μία για το Μιλλ, μια συνθετική επισκόπηση με καμιά ψαγμένη παραπομπή από τον Πλάτωνα ή το Xιουμ και η μαμά σας θα μπορεί να κοκορεύεται (ισχύει το ρήμα για τις γυναίκες, άραγε;) στο κομμωτήριο ότι ο γιος της ή η κορούλα της «αρίστευσε στη φιλοσοφία».
Δε θα έπρεπε να μας εκπλήσσουν αυτά που έγιναν στο Guantanamo. Με εξαίρεση τον ελληνικό, όλοι οι στρατοί στην ιστορία της ανθρωπότητας έχουν κάνει πράγματα τα οποία δεν τους τιμούν. Μεγαλύτερη εντύπωση προκαλούν τα memoranda για τις τεχνικές ανάκρισης. Υποθέτω ότι η CIA θα λειτουργεί όπως όλες οι άλλες γραφειοκρατίες. Κάποιος υψηλόβαθμος θα ανέθεσε σε κάποιον νεότερο να γράψει ένα πρώτο draft, το οποίο μετά από αλλεπάλληλες διορθώσεις και διαβουλεύσεις θα κατέληξε στο τελικό κείμενο προς υπογραφή. Φανταστείτε η δουλειά σου να είναι να γράφεις εκθέσεις για τη σωστή γωνία πρόπτωσης του νερού στο waterboarding ή για τον ιδανικό αριθμό ωρών στέρησης ύπνου.
Θυμάμαι πριν από πολλά χρόνια, όταν άρχισαν να βγαίνουν στην επιφάνεια οι λεπτομέρειες για τα αμερικάνικα βασανιστήρια, ο Κολοσσός και οι (ανώριμοι) φίλοι του είχαν ενθουσιαστεί από τις σεξουαλικές τεχνικές. Οι περισσότεροι έγκλειστοι στο Guantanamo ήταν φανατικοί μουσουλμάνοι. Για αυτούς δεν υπήρχε τίποτε πιο ακάθαρτο από τις γυναίκες και τα υγρά τους. Διαβάζαμε λοιπόν για αμερικανίδες στρατιωτίνες που σκάγανε μύτη στην αίθουσα ανάκρισης ημίγυμνες, χόρευαν και τρίβονταν πάνω στους αιχμαλώτους. Μερικές φορές, αυτό ήταν το χειρότερο, πασσαλείβονταν με κόκκινο μελάνι, το οποίο οι έντρομοι κρατούμενοι περνούσαν για αίμα περιόδου.
Στα κείμενα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την κυβέρνηση Ομπάμα δεν υπάρχει καμία νύξη για κάτι τέτοιο. Το πιο πιθανό είναι ότι πρόκειται για αυτοσχεδιασμό της στιγμής, ο οποίος προέκυψε όταν αντελήφθησαν οι θηλυκοί πράκτορες την αποστροφή που προκαλούσαν. Όπως και να ξεκίνησε η πρακτική πάντως, από τη στιγμή που έγινε ευρέως γνωστή φαντάζομαι ότι θα απασχόλησε τις αντίστοιχες υπηρεσίες στις ΗΠΑ. Σε κάποια σκονισμένη αποθήκη στη Βιρτζίνια, δίπλα στην Κιβωτό της Διαθήκης του Ιντιάνα Τζόουνς και στο φάκελο για τη δολοφονία Κέννεντυ υπάρχει ένα επίσημο έγγραφο «Για την ενδεδειγμένη χρήση εσωρούχων τύπου στρινγκ και μπικίνι στην ανάκριση μωαμεθανών αιχμαλώτων».
No comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.