Υπάρχουν δύο λόγοι για τους οποίους γίνεται κανείς σοσιαλιστής:
Ο πρώτος είναι ένα αυξημένο αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και πονοψυχίας. Δεν μπορεί να υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν να φάνε ενώ χοντρομπαλάδες γέροι ζουν μες στη χλιδή. Ο δεύτερος λόγος είναι ο φθόνος για τα αγαθά του άλλου. Παλιομπαγάσα μπουρζουά γιατί να κυκλοφορείς εσύ με σκάφος, κάμπριο Μερσεντές και δίμετρη γκόμενα και εμείς να τη βγάζουμε με την Βέσπα και το Λιτσάκι, που είναι 1.55 και τίγκα στην κυτταρίτιδα; Θα σου τα πάρουμε όλα για να δεις τη γλύκα.
Ίσως να πρόκειται απλά για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Δεν είναι εύκολο να χαράξει με ακρίβεια κανείς πού σταματάει η καλοσύνη και η αγαθοεργία και πού αρχίζει η ζήλεια.
Η χθεσινή απόφαση της αγγλικής κυβέρνησης να φορολογήσει με 50% (από το ισχύον 40%) τα είσοδήματα πάνω από τις 150 χιλιάδες λίρες είναι μια κλασική σοσιαλιστική αντίδραση στην οικονομική κρίση και επομένως υπόκειται στην ίδια διττή αιτιολογία.
Και ο καπιταλισμός, mutatis mutandis, παρουσιάζει μια αντίστοιχη αμφισημία: Στα καλά του εκφράζει την πίστη στις ικανότητες του ατόμου να πετύχει τους στόχους του, ελεύθερο από κάθε κρατική παρέμβαση και γραφειοκρατία. Στις χειρότερες του στιγμές εμφανίζει μια αναισθησία για τα προβλήματα των άλλων που θυμίζει τη Μαρία Αντουανέτα και το παντεσπάνι.
Διαβάζοντας κανείς το σημερινό Τύπο, βγάζει το συμπέρασμα ότι η απόφαση για επιπλέον φορολογία σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της πάλης των τάξεων. Το θέμα είναι ότι στα παλιά καλά χρόνια υπήρχαν εργάτες και ανθρακωρύχοι από τη μία και τραπεζίτες και εργοστασιάρχες από την άλλη – τα μπλε και τα άσπρα κολάρα που έλεγαν οι Άγγλοι. Τα στρατόπεδα ήταν ξεκάθαρα. Σήμερα η έννοια της τάξης είναι ένα πιο σύνθετο φαινόμενο. (Το αγαπημένο μου παράδειγμα είναι ο υδραυλικός που καθαρίζει ένα χιλιαρικάκι μαύρα την ημέρα. Αυτός πού ακριβώς ανήκει;) Στην Ελλάδα της παραοικονομίας και της φοροδιαφυγής μισθός 150 χιλιάδες λίρες, γύρω στα 160 χιλιάδες ευρώ, το χρόνο ακούγεται αστρονομικός. Δε νομίζω, όμως, ότι πολλοί από αυτούς που βγάζουν τόσα χρήματα στην Αγγλία, μεσαία στελέχη σε τράπεζες, δικηγορικά γραφεία και εταιρείες συμβούλων επιχειρήσεων, ας πούμε, θεωρούν τους εαυτούς τους υψηλά αμειβόμενους μεγαλοκαρχαρίες. Αν είναι τυχεροί μια ψηλότερη βερσιόν της Λίτσας θα χτυπήσουν.
Οι βρετανοί πολιτικοί αναλυτές γράφουν, επίσης, ότι πρόκειται για μία δοκιμασία για τον ηγέτη των Συντηρητικών, David Cameron: Καλείται να αποδείξει αν το κόμμα του συντάσσεται με την ανάγκη για οικονομική ανάκαμψη ή αν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας. Η όλη ιστορία θυμίζει το ανέκδοτο, όπου μια ομάδα από στρατιώτες σταματάνε ένα φουκαρά στη ζούγκλα του Βιετνάμ. «Με μας είσαι, ρε, ή με τους άλλους;» τον ρωτάνε. «Με μας, με μας» τραυλίζει αυτός. Τον γαζώνουν στις σφαίρες: «Εμείς είμαστε οι άλλοι».
Ο πρώτος είναι ένα αυξημένο αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και πονοψυχίας. Δεν μπορεί να υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν να φάνε ενώ χοντρομπαλάδες γέροι ζουν μες στη χλιδή. Ο δεύτερος λόγος είναι ο φθόνος για τα αγαθά του άλλου. Παλιομπαγάσα μπουρζουά γιατί να κυκλοφορείς εσύ με σκάφος, κάμπριο Μερσεντές και δίμετρη γκόμενα και εμείς να τη βγάζουμε με την Βέσπα και το Λιτσάκι, που είναι 1.55 και τίγκα στην κυτταρίτιδα; Θα σου τα πάρουμε όλα για να δεις τη γλύκα.
Ίσως να πρόκειται απλά για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Δεν είναι εύκολο να χαράξει με ακρίβεια κανείς πού σταματάει η καλοσύνη και η αγαθοεργία και πού αρχίζει η ζήλεια.
Η χθεσινή απόφαση της αγγλικής κυβέρνησης να φορολογήσει με 50% (από το ισχύον 40%) τα είσοδήματα πάνω από τις 150 χιλιάδες λίρες είναι μια κλασική σοσιαλιστική αντίδραση στην οικονομική κρίση και επομένως υπόκειται στην ίδια διττή αιτιολογία.
Και ο καπιταλισμός, mutatis mutandis, παρουσιάζει μια αντίστοιχη αμφισημία: Στα καλά του εκφράζει την πίστη στις ικανότητες του ατόμου να πετύχει τους στόχους του, ελεύθερο από κάθε κρατική παρέμβαση και γραφειοκρατία. Στις χειρότερες του στιγμές εμφανίζει μια αναισθησία για τα προβλήματα των άλλων που θυμίζει τη Μαρία Αντουανέτα και το παντεσπάνι.
Διαβάζοντας κανείς το σημερινό Τύπο, βγάζει το συμπέρασμα ότι η απόφαση για επιπλέον φορολογία σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της πάλης των τάξεων. Το θέμα είναι ότι στα παλιά καλά χρόνια υπήρχαν εργάτες και ανθρακωρύχοι από τη μία και τραπεζίτες και εργοστασιάρχες από την άλλη – τα μπλε και τα άσπρα κολάρα που έλεγαν οι Άγγλοι. Τα στρατόπεδα ήταν ξεκάθαρα. Σήμερα η έννοια της τάξης είναι ένα πιο σύνθετο φαινόμενο. (Το αγαπημένο μου παράδειγμα είναι ο υδραυλικός που καθαρίζει ένα χιλιαρικάκι μαύρα την ημέρα. Αυτός πού ακριβώς ανήκει;) Στην Ελλάδα της παραοικονομίας και της φοροδιαφυγής μισθός 150 χιλιάδες λίρες, γύρω στα 160 χιλιάδες ευρώ, το χρόνο ακούγεται αστρονομικός. Δε νομίζω, όμως, ότι πολλοί από αυτούς που βγάζουν τόσα χρήματα στην Αγγλία, μεσαία στελέχη σε τράπεζες, δικηγορικά γραφεία και εταιρείες συμβούλων επιχειρήσεων, ας πούμε, θεωρούν τους εαυτούς τους υψηλά αμειβόμενους μεγαλοκαρχαρίες. Αν είναι τυχεροί μια ψηλότερη βερσιόν της Λίτσας θα χτυπήσουν.
Οι βρετανοί πολιτικοί αναλυτές γράφουν, επίσης, ότι πρόκειται για μία δοκιμασία για τον ηγέτη των Συντηρητικών, David Cameron: Καλείται να αποδείξει αν το κόμμα του συντάσσεται με την ανάγκη για οικονομική ανάκαμψη ή αν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας. Η όλη ιστορία θυμίζει το ανέκδοτο, όπου μια ομάδα από στρατιώτες σταματάνε ένα φουκαρά στη ζούγκλα του Βιετνάμ. «Με μας είσαι, ρε, ή με τους άλλους;» τον ρωτάνε. «Με μας, με μας» τραυλίζει αυτός. Τον γαζώνουν στις σφαίρες: «Εμείς είμαστε οι άλλοι».
No comments:
Post a Comment
Note: Only a member of this blog may post a comment.